DSÖ: İklim ve sağlık alanında 6 önlem yılda 1,6 milyon hayat kurtarabilir

DSÖ, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik altı önlemin küresel ölçekte uygulanmasının yılda 1,6 milyon hayat kurtarabileceğini ve trilyonlarca dolarlık ekonomik fayda sağlayabileceğini açıkladı.

DSÖ tarafından 4 Kasım'da yayımlanan “İklim Değişikliği ve Sağlık Alanında Öncelikli Eylemlerin Küresel Faydaları ve Maliyetleri” başlıklı raporda, söz konusu önlemlerin yıllık 3,9 trilyon dolarlık ekonomik refah faydası ve 5,4 trilyon dolarlık mali fayda oluşturabileceği belirtildi. Önlemlerin aynı zamanda karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlayacağı kaydedildi.

Raporda yer alan altı önlem; aşırı sıcaklıklara karşı sağlık uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, iklim değişikliğine dayanıklı içme suyu hizmetlerinin yaygınlaştırılması, temel sanitasyon hizmetlerinin sağlanması, hijyen ve el yıkama imkanlarının artırılması, yemek pişirme ve ısınmada daha temiz yakıt ve teknolojilerin kullanılması ile fosil yakıt fiyatlandırma politikalarının etkinleştirilmesi olarak sıralandı.

Bu önlemlerin uygulanmasıyla yılda 1,6 milyon ölümün önlenebileceği, bunun modellenen tahminlere göre her 40 ölümden birine karşılık geldiği bildirildi. Ayrıca arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık kaynaklı emisyonlar hariç tutulduğunda, küresel yıllık sera gazı emisyonlarının yüzde 31'ine denk gelen 16,7 milyar ton karbondioksit emisyonunun önlenebileceği belirtildi.

Beş önlem kapsamında yapılacak her 1 dolarlık yatırımın 24 dolarlık fayda sağlayabileceği tahmin edildi. Faydaların düşük ve orta gelirli ülkelerde daha yüksek olmasının beklendiği, bu sayede sağlık ve ekonomik eşitsizliklerin azaltılmasına katkı sunulabileceği ifade edildi.

Rapora göre, aşırı sıcaklıklara yönelik sağlık uyarı sistemleri en yüksek yatırım getirisi sağlayan önlemler arasında yer aldı. Mevcut sistemlerden yararlanarak sıcaklığa bağlı hastalıkları önleyebilen bu uygulamaya yatırılan her 1 doların 835 dolarlık fayda sağlayabileceği hesaplandı.

En büyük ekonomik ve mali kazanımların ise fosil yakıt fiyatlandırma politikalarından elde edilmesi bekleniyor. Verimsiz sübvansiyonların kaldırılması ve fosil yakıtlara uygun vergilendirme uygulanması gibi politikaların yılda 1,2 milyon ölümü önleyebileceği, 3 trilyon dolarlık ekonomik refah ve 5,4 trilyon dolarlık mali fayda sağlayabileceği öngörüldü.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğunu belirterek, etkilerin mevcut araçlarla büyük ölçüde önlenebileceğini ifade etti. Ghebreyesus, kanıtlanmış ve karşılanabilir önlemlerin yaygınlaştırılmasının milyonlarca hayat kurtarabileceğini vurgulayarak, hükümetlerin iklim müzakerelerine hazırlanırken sağlığın iklim politikalarının merkezinde yer alması gerektiğini kaydetti.

COP31 öncesinde yayımlanan raporda DSÖ, hükümetleri, kalkınma ortaklarını ve finansman kuruluşlarını iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik kanıtlanmış uygulamalara yatırım yapmaya çağırdı.